اجرای لوله کشی پنج لایه

در این مقاله به اجرای لوله کشی پنج لایه بهمراه اتصالات مختلف و نحوه تست سیستم اشاره شده است. لوله هاي فولادي به دليل خوردگي و رسوب پذيري و زمانبر بودن و لوله هاي پليمري به دليل انبساط حرارتي بالا عدم تحمل دما و فشار بالا و عدم خمكاري داراي نقاط ضعفي هستند كه باعث شد محققان لوله ای از تلفيق فلز و پليمر بسازند كه به وسيله چسب مخصوص فلز و پليمر بهم تلفيق داده شوند تا معايب لوله هاي نسل قبلي مرتفع گردد. اين لوله ها در بازار بصورت PEX-AL-PEX و PERT-AL-PERT موجود ميباشد.

ساايز اين لوله ها از 16 میلیمتر شروع و تا 110 میلیمتر  توليد ميشود كه تا سايز 32 آن به صورت حلقوي و از 40 به بالا به صورت شاخه هاي 5 متري در بازار عرضه ميگردد.

جهت برش اين لوله ها همانند لوله هاي پليمري از قيچي مخصوص استفاده ميشود. از سايز 40 به بالا جهت برش آنها از لوله بر پلي اتيلن استفاده ميشود.

بعد از برش لوله حتما بايد دهانه داخلي لوله به وسيله ابزار كاليبراتور (برقو) پليسه گيري شود. برقو علاوه بر پليسه گيري فرم دايره اي به دهانه لوله ميدهد كه باعث سهولت قرارگيري اتصال به داخل لوله ميشود. ضمناً جهت روانكاري هنگام كار با ابزار برقو (کالیبره) از مايع روان كننده استفاده ميشود و استفاده از روغن و گريس ممنوع است.

انواع روش اتصال لوله های پنج لایه

• روش مهره ماسوره ای

در اين روش جهت اتصاال لوله از مهره و ماسوره استفاده ميشود. لوله ما بين ماسوره قرار گرفته و هنگامي كه مهره به اتصال پیچ ميشود، ماسوره جمع شده و لوله را پرس ميكند. در اين نوع اتصال، با توجه به جلوگيري از نشتي، بايد لوله كاملاً در اتصال ماسوره قرار بگيرد، نياز به مهارت بالاي لوله كش دارد. بنابراين امروزه كمتر از آن استفاده مي شود و به دليل عدم استقبال، كمتر شركتي آن را توليد ميكند (مبحث اجرای لوله کشی پنج لایه).

• روش اورینگي یا دنده ای

در اين روش لوله در قسمت نري اتصال قرار ميگيرد و رينگ فولادي روي لوله قرار ميگيرد كه به وسیله مهره كاملا به اتصال محكم ميشود و آب بندي آنها توسط چند اورينگ روي اتصال صورت ميگيرد.

نکته مهم: ميزان گشتاور مهره، بايد متناسب با سايز لوله بوده و در صورتي كه گشتاور بيش از حد بالا باشد رينگ فولادي سبب پاره شدن لوله ميگردد.

• روش پرسی 

مطمئن ترين و آسانترين اتصال در لوله هاي پنج لايه اتصال پرسي ميباشد. در اين روش نرگي اتصال در قسمت داخلي لوله و يك حلقه استيل در قسمت خارجي لوله قرار ميگيرد كه با ابزار پرس لوله به اتصال پرچ ميشود كه مانند قبل آببندي آن توسط چند اورينگ صورت ميگيرد.

ابزارهای پرس لوله پنج لایه

• پرس دستی 

• پرس هیدرولیکی

• پرس برقی

خمكاری لوله های پنج لایه
خمكاري اين لوله ها به وسيله دست، فنر و خمكن مكانيكي انجام ميشود.

• خمکاری به وسیله دست: در صورتي كه لوله به وسيله دست خم شود حداقل شعاع خم  پنج برابر قطر لوله خواهد بود. 

• خمکاری به وسیله فنر: درصورتي كه لوله به وسيله فنر خم شود حداقل شعاع خم 4D مي باشد. فنرهاي مورد استفاده در اين روش به صورت فنر روي لوله و توي لوله بوده كه توصيه ميشود از فنر رو استفاده گردد و تا سايز 23 موجود مي باشد.

• خمکاری مکانیکي: وسيله ديگري كه جهت خمكاري لوله هاي پنجل ايه توصيه ميشود، دستگاه خم كن مكانيكي است كه تا سايز 23 ميليمتر موجود بوده و معمولاً براي خم هاي ظريف استفاده ميشود.

نحوه كار با اين دستگاه به اين صورت ميباشد كه دو فك چرخان جلويي را با سايز لوله هماهنگ كرده و فك نيمدايره عقبي را نيز با توجه به سايز لوله انتخاب و نصب ميكنيم. با قرار دادن لوله در ميان فك ها و چندبار فشار برروي دست متحرك دستگاه لوله را خم ميكند. براي آزاد كردن لوله و بيرون آوردن آن ميان فكها دسته متحرك را به سمت بيرون ميكشيم تا بازوي متحرك خمكن به سمت عقب برگشته و لوله آزاد شود. جدول زير حداقل شعاع خم ها با سه روش دست، فنر و خم كن را نشان ميدهد. چنانچه شعاع خم كمتر از مقادير زير باشد احتمال دو پهن شدن لوله وجود دارد (مبحث اجرای لوله کشی پنج لایه).

روش های لوله كشي لوله پنج لایه

• روش انشعابي: در اين روش در بين مسير از سه راه دیواری پرسي و در انتهاي مسير از زانو ديواري پرسي استفاده ميشود. در اين روش مطابق شكل از خم 90 درجه بطور مداوم استفاده ميشود. اين روش را ميتوان در تاسيسات بهداشتي استفاده نمود.

• روش كلکتوری: در اين روش ابتدا لوله اصلي وارد كلكتور ميشود و به وسيله شيرهاي روي كلكتور به هر قسمت تقسيم ميشود. خوبي اين روش اين است كه هركدام از وسايل را ميتوان به وسيله شير كلكتور كنترل نمود. اين روش جهت لوله كشي تأسيسات بهداشتي (وسايل و شيرآلات بهداشتي) و تأسيسات گرمايش واحدهاي كوچك (رادياتور و…) توصيه ميشود.

نحوه تست سیستم لوله كشي

1. پس از خاتمه لوله كشي و پيش از نصب لوازم بايد دهانه هاي باز به طور موقت بسته شود و لوله كشي با آب به تدريج پر شود و كاملا هواگيري گردد. پيش از اقدام به آزمايش بايد شبكه لوله كشي را به مدت حداقل دو روز پر از آب نگه داشت.
2. آزمايش بايد با آب و به كمك تلمبه مخصوص آزمايش فشار آب، مجهز به فشار سنج با فشار حداقل 10 بار انجام شود. فشار سنج بايد در بالاترين قسمت لولهك شي مورد آزمايش نصب گردد.
3. مدت آزمايش بايد حداقل يك ساعت باشد. در اين مدت اگر شكستگي يا نشت آب مشاهده شود، بايد آزمايش فشار آب پس از رفع عيب تكرار شود.
4. پس از نصب لوازم يك بار ديگر بايد آزمايش فشار آب انجام شود. شبكه لوله كشي آب، لوازم و كليه اجزاي آن بايد از نظر مقدار جريان و فشار كار در وضعيت كار عادي قرار گيرد. همه شيرها بايد يك به يك باز و بسته شود و نسبت به آب بند بودن آنها اطمينان حاصل شود. اين مرحله بايد در فشار بهره برداري و به مدت حداقل يك ساعت انجام شود. در صورت مشاهده نشت، پش از رفع عيب، اين آزمايش بايد تكرار شود (مبحث اجرای لوله کشی پنج لایه).

تکیه گاه و ساپورت

جرياان آب با سرعتهای مختلاف باعث ايجاد صداهایی نظیر ضربه چکش میشود. اين امر لرزش و نشست لوله ها و در نتیجه ناراحتي ساكنان ساختمان را در پي دارد، لذا جهات جلوگيري از لرزش لوله ها و براي افزايش طول عمر لوله ها استفاده از ساپورت الزامي است.
در لوله كشي روكار، سقف كاذب و در رايزرها استفاده از ساپورت و تكيه گاه الزامي ميباشد.

• در لوله كشي در سقف كاذب ساپورت الزامي است.
• در لوله كشي روكار ساپورت و بست الزامي است.
• در رايزرها استفاده از ساپورت الزامي است.

50 ساعت آموزش اجرا و نظارت تاسیسات مکانیکی